Mất cân bằng nội tiết tố nữ – những dấu hiệu, triệu chứng mà chị em không nên xem nhẹ

Cỡ chữ

Mất cân bằng nội tiết tố nữ nếu không được phát hiện và chữa trị sớm sẽ để lại nhiều hậu quả về lâu dài. Để bạn đọc hiểu rõ hơn về tình trạng mất cân bằng nội tiết, Venus đã tổng hợp đầy đủ những thông tin cần thiết về triệu chứng, nguyên nhân, cách điều trị và phòng ngừa mất cân bằng nội tiết tố.

1. Mất cân bằng nội tiết tố nữ là gì?

Mất cân bằng nội tiết tố nữ không phải là bệnh lý mà là tình trạng cơ thể bị thiếu hụt hoặc thừa một hay nhiều loại hormone trong máu, dẫn đến mất cân bằng. Bản thân các loại hormone đóng vai trò rất quan trọng trong chu trình hoạt động của các cơ quan nên mất cân bằng nội tiết tố cho dù nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý và sắc đẹp của phụ nữ.

Mất cân bằng nội tiết tố nữ gây ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống hôn nhân
Sự mất cân bằng nội tiết tố nữ này gây nên nhiều phiền toái đến sức khỏe và cả đời sống hôn nhân

Mất cân bằng hormone có thể xảy ra ở cả nam giới và nữ giới. Với nữ giới, thường là mất cân bằng do thiếu hụt hormone estrogen ở một số giai đoạn và độ tuổi nhất định. Sự mất cân bằng nội tiết tố nữ này gây nên nhiều phiền toái đến sức khỏe và cả đời sống hôn nhân của nữ giới.

Tìm hiểu thêm:
>> Nội tiết tố nữ là gì? Có vai trò như thế nào đối với cơ thể phụ nữ?
>> Tại sao lại có hiện tượng thiếu hụt nội tiết tố nữ?

2. Những nguyên nhân dẫn đến mất cân bằng nội tiết tố nữ

Mất cân bằng nội tiết tố nữ xảy ra khi hệ nội tiết hoạt động không bình thường. Nguyên nhân của tình trạng này có thể xuất phát từ sự thay đổi lối sống, chế độ ăn uống hoặc phụ nữ đang ở giai đoạn chuyển giao. Venus có thể liệt kê một số nguyên nhân phổ biến như sau:

  • Áp lực công việc, căng thẳng, stress kéo dài mãn tính hoặc cực đoan.
  • Người mắc bệnh tiểu đường type 1 và type 2 đều có nguy cơ mất cân bằng nội tiết tốt.
  • Tăng đường huyết do cơ thể sản xuất glucagon vượt mức.
  • Hạ đường huyết.
  • Tuyến giáp hoạt động kém, suy tuyến giáp.
  • Tuyến giáp hoạt động quá mức – cường giáp.
  • Chế độ ăn uống thiếu hụt các chất dinh dưỡng.
  • Thừa cân, béo phì.
  • Sử dụng thuốc tránh thai hoặc các biện pháp tránh thai không an toàn.
  • Lạm dụng các loại thuốc steroid;
  • Có khối u tuyến yên;
  • Hội chứng Cushing;
  • Khối u lành tính và u nang cũng có ảnh hưởng đến tuyến nội tiết;
  • Tuyến nội tiết bị tổn thương
  • Phản ứng dị ứng nghiêm trọng hoặc nhiễm trùng;
  • Các bệnh ung thư liên quan đến tuyến nội tiết;
  • Hóa trị và xạ trị;
  • Thiếu iốt;
  • Hội chứng Turner (nữ chỉ có một nhiễm sắc thể X hoạt động);
  • Dung nạp nhiều Phytoestrogen – estrogen thực vật tự nhiên
  • Thường xuyên tiếp xúc với môi trường nhiều độc tố, chất hóa học.

3. Các biểu hiện của mất cân bằng nội tiết tố nữ

Những dấu hiệu “cảnh báo” rối loạn nội tiết tố nữ

3.1 Giấc ngủ bị rối loạn

Biểu hiện đầu tiên của chứng mất cân bằng nội tiết tố nữ chính là rối loạn giấc ngủ. Nếu chất lượng giấc ngủ của bạn đang không được đảm bảo: ngủ không đủ giấc, mất ngủ thường xuyên thì khả năng cao nội tiết tố của bạn có thể đang có vấn đề.

Rối loạn giấc ngủ là biểu hiện của mất cân bằng nội tiết
Biểu hiện đầu tiên của chứng mất cân bằng nội tiết tố nữ chính là rối loạn giấc ngủ

Hormone Progesterone do buồng trứng tiết ra sẽ giúp bạn dễ ngủ hơn. Nếu nồng độ của loại hormone này thấp hơn mức bình thường sẽ khiến bạn bị mất ngủ. Bệnh cạnh đó, mức Estrogen thấp có thể kích hoạt các cơn bốc hỏa và đổ mồ hôi ban đêm, cả hai triệu chứng này đều có thể khiến bạn gặp khó khăn khi đi vào giấc ngủ.

3.2 Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt

Chu kỳ kinh nguyệt bình thường kéo dài 21 đến 35 ngày. Nếu kinh nguyệt không đến vào cùng một thời điểm mỗi tháng hoặc đến chậm hơn dự tính, điều này có nghĩa là bạn có quá nhiều hoặc quá ít một số loại hormone nhất định.

Phụ nữ rối loạn nội tiết hay có chu kỳ kinh nguyệt bất thường
Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt là biểu hiện của mất cân bằng nội tiết

Khi bước sang giai đoạn 40 hoặc giai đoạn đầu của tuổi 50, đây là giai đoạn tiền mãn kinh nên rất dễ bị rối loạn chu kỳ kinh nguyệt. Ở giai đoạn này, phụ nữ cũng dễ mắc các bệnh liên quan đến buồng trứng và cổ tử cung hơn.

Tham khảo thêm:
>> Uống thuốc gì để điều hoà kinh nguyệt?
>> Chu kỳ kinh nguyệt không đều sau khi sinh - làm sao để khắc phục?

3.3 Thường xuyên gặp các vấn đề về bụng

Ruột của bạn được lót bằng các tế bào nhỏ gọi là thụ thể đáp ứng với estrogen và progesterone. Khi nồng độ của các loại hormone này cao hoặc thấp hơn bình thường, bạn có thể dễ dàng nhận thấy thông qua biểu hiện của đường tiêu hóa. Các triệu chứng thường gặp như: tiêu chảy, đầy hơi, đau dạ dày và buồn nôn có thể biến chứng nặng hơn trong mỗi chu kỳ hành kinh của bạn.

3.4 Cơ thể suy nhược, mệt mỏi

Cơ thể thường xuyên mệt mỏi có lẽ là một trong những triệu chứng phổ biến nhất của mất cân bằng nội tiết tố nữ. Sự dư thừa Progesterone thường dẫn đến buồn ngủ. Bên cạnh đó, khi tuyến giáp sản xuất ra quá ít hormone tuyến giáp sẽ khiến cơ thể bị tiêu hao nhiều năng lượng hơn. Một loại xét nghiệm máu đơn giản được gọi là thyroid panel, có thể cho bạn biết mức độ của hormon tuyến giáp có quá thấp hay không.

Mất cân bằng nội tiết làm cơ thể cảm thấy mệt mỏi
Cơ thể thường xuyên mệt mỏi có lẽ là một trong những triệu chứng phổ biến nhất

3.5 Mụn trứng cá xuất hiện nhiều

Mụn trứng cá thường là đặc trưng của giai đoạn dậy thì và khi hành kinh xuất hiện mụn trứng cá là điều hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên mụn trứng cá kéo dài có thể là triệu chứng của các vấn đề về hormone. Nguyên nhân có thể là do lượng dư thừa androgen có thể khiến tuyến dầu của bạn làm việc quá sức. Androgens cũng ảnh hưởng đến các tế bào da trong và xung quanh nang lông. Cả hai yếu tố này có thể làm tắc nghẽn lỗ chân lông và gây ra mụn trứng cá.

3.6 Vùng âm đạo khô hạn

Âm đạo sẽ tiết ra nhiều khí hư và ẩm ướt hơn khi đến gần ngày hành kinh. Vì thế mà thi thoảng xuất hiện khô âm đạo cũng là bình thường. Tuy nhiên triệu chứng này nếu diễn ra thường xuyên khả năng cao bạn đang thiếu hụt estrogen. Các hormone giúp mô âm đạo giữ ẩm và sạch sẽ. Nếu estrogen của bạn giảm do mất cân bằng nội tiết tố và làm giảm dịch âm đạo.

3.7 Tăng cảm giác thèm ăn

Thèm ăn cũng là một trong những dấu hiệu của việc thiếu hụt estrogen. Trong giai đoạn này, cơ thể bạn luôn trong trạng thái thèm ăn dù đã cung cấp đủ năng lượng. Nếu tình trạng này kéo dài lâu, bạn thèm ăn và mất kiểm soát trong chế độ ăn uống sẽ rất dễ gây tăng cân và những biến chứng nguy hiểm hơn.

Thèm ăn cũng là một biểu hiện của thiếu estrogen
Thèm ăn cũng là một trong những dấu hiệu của việc thiếu hụt estrogen

Ăn quá nhiều đường, chất béo bão hòa và thiếu hụt vitamin A, C, B6, D3 và kẽm là cũng được biết là làm giảm mức progesterone. Điều này tạo ra sự mất cân bằng giữa progesterone và estrogen và do đó, phụ nữ có thể bị khô âm đạo, nhiễm trùng tiết niệu, đau khớp và tăng cân.

3.8 Xuất hiện các thay đổi ở vùng ngực

Sự thay đổi của nội tiết tố có thể được chẩn đoán qua sự thay đổi ở vùng ngực. Khi thiếu hụt estrogen, mô ngực của bạn có thể bớt dày hơn, ngực mềm và có dấu hiệu chảy xệ. Và sự gia tăng hormone có thể làm dày mô vú, thậm chí gây ra các cục hoặc u nang mới. Nếu nhận thấy nhiều dấu hiệu bất thường ở vùng ngực, hãy đến gặp các chuyên gia để được chẩn đoán và điều trị bệnh sớm nhất.

3.9 Đau đầu

Đau đầu có thể đến từ nhiều nguyên nhân, một trong số đó là do mất cân bằng nội tiết tố nữ. Và đau đầu thường đi kèm với triệu chứng mất ngủ liên tục. Nguyên nhân của tình trạng này là do thiếu hụt estrogen trầm trọng, khiến chất lượng giấc ngủ bị giảm sút. Nhức đầu thường xuyên hoặc thường xuyên xuất hiện vào cùng một thời điểm mỗi tháng có thể là dấu hiệu cho thấy nồng độ hormone này của bạn có thể đang thay đổi.

3.10 Giảm ham muốn

Nồng độ estrogen thấp cũng đồng nghĩa với suy giảm ham muốn tình dục. Điều này về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống hôn nhân, nguy hiểm hơn là giảm khả năng thụ thai và có con sau này.

Tìm hiểu chi tiết hơn qua bài viết:
>> Hiện tượng suy giảm sinh lý nữ: biểu hiện, nguyên nhân và cách khắc phục

3.11 Tâm trạng thất thường, muộn phiền

Suy giảm nội tiết tố cũng gây ra chứng trầm cảm, muộn phiền. Khi đối mặt với giai đoạn này, bạn sẽ luôn ở trong tình trạng lo âu, tâm lý thất thường, dễ bị buồn phiền và không có động lực làm việc. Những hoạt động sinh hoạt hàng ngày cũng có thể khiến bạn cảm thấy mệt mỏi và khó chịu, dễ cáu gắt.

3.12 Giảm trí nhớ

Triệu chứng suy giảm trí nhớ có thể khó nhận biết. Tuy nhiên nếu thường xuyên theo dõi sức khỏe cơ thể, đây cũng được coi là triệu chứng đặc trưng khi bị mất cân bằng nội tiết tố nữ.

Người ta đã ghi nhận rõ ràng rằng estrogen ảnh hưởng đến não và trí nhớ. Nó làm tăng máu lưu lượng và cung cấp glucose và oxy cho các tế bào thần kinh. Thiếu nồng độ estrogen làm tăng nguy cơ giảm trí nhớ.

4. Bác sĩ sẽ tiến hành xét nghiệm và chẩn đoán như thế nào?

Thông thường để chẩn đoán bạn đang có bị mất cân bằng nội tiết tố nữ hay không, bác sĩ sẽ thực hiện các cuộc xét nghiệm tổng hợp. Khi đến gặp bác sĩ chuyên khoa, bạn hãy liệt kê những triệu chứng mà bạn đang gặp phải một cách chính xác và đầy đủ, kèm theo đó là một số loại thuốc mà bạn đang sử dụng (nếu có) để việc chẩn đoán được tốt hơn. Tham khảo trước một số câu hỏi như:

  • Mức độ thường xuyên của các triệu chứng?
  • Khi gặp triệu chứng, bạn thường xử lý như thế nào?
  • Cân nặng gần đây của bạn có tăng hay giảm bất thường không?
  • Bạn có hay bị căng thẳng không?
  • Kỳ kinh cuối của bạn là khi nào?
  • Bạn đang có kế hoạch mang thai?
  • Bạn có bị khô âm đạo hoặc bị đau khi quan hệ tình dục?
Chẩn đoán và điều trị rối loạn nội tiết tố nữ
Bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán bệnh và đưa ra phương pháp điều trị hợp lý

Sau khi hiểu rõ về một số triệu chứng kể trên, bác sĩ sẽ tiến hành xét nghiệm để có thể đưa ra chẩn đoán chính xác nhất. Các xét nghiệm cơ bản gồm có:

  • Xét nghiệm máu: Mẫu máu của bạn sẽ được gửi đến phòng xét nghiệm. Hầu hết các hóc môn đều có thể được tìm thấy ra trong mẫu máu. Bác sĩ có thể xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ các hormone tuyến giáp, estrogen, testosterone và cortisol.
  • Khám phụ khoa: Thực hiện phết tế bào cổ tử cung để tìm ra những bướu, u nang hoặc khối u bất thường.
  • Siêu âm: Máy siêu âm sử dụng sóng âm để dựng hình ảnh bên trong cơ thể người. Các bác sĩ có thể sử dụng siêu âm để lấy hình ảnh của tử cung, buồng trứng, tuyến giáp.
  • Các xét nghiệm bổ sung: Sinh thiết, chụp MRI, chụp X-quang.

5. Một số phương pháp điều trị mất cân bằng nội tiết tố nữ

Bên cạnh pháp đồ điều trị riêng được bác sĩ chuyên khoa tư vấn, bạn cũng có thể tham khảo thêm một số phương pháp trị mất cân bằng nội tiết tố nữ tự nhiên.

  • Sắc thuốc bao gồm các dược liệu: Thiên ma, đương quy, cỏ ba lá đỏ và dầu hoa anh thảo có tác dụng làm dịu các cơn bốc hỏa do mãn kinh gây ra. Uống đều đặn vị thuốc này để thấy kết quả rõ nhất.
  • Sử dụng nhân sâm sẽ giúp giảm khó chịu, lo lắng và rối loạn giấc ngủ do mãn kinh.
  • Người bệnh rối loạn cương dương cũng có thể sử dụng kết hợp nhân sâm và hạt macca.

Ngoài ra, thay đổi lối sống sinh hoạt và chế độ ăn uống cũng giúp cải thiện chứng mất cân bằng nội tiết tố hiệu quả.

  • Luôn duy trì cơ thể ở mức cân nặng phù hợp.
  • Xây dựng chế độ sinh hoạt cân bằng giữa ăn uống và tập luyện.
  • Vệ sinh cá nhân đặc biệt là vùng kín đúng cách;
  • Tránh xa các thực phẩm dễ gây nóng như đồ ăn nóng, cay…
  • Kiểm soát tình trạng căng thẳng từ áp lực công việc.
  • Thiền hoặc yoga sẽ giúp cho tâm trạng tốt hơn.

6. Những điều nên làm khi bị mất cân bằng nội tiết tố nữ

Khi bị mất cân bằng nội tiết tố nữ, điều đầu tiên bạn cần làm là xem lại chế độ sinh hoạt của bản thân liệu có đang bị căng thẳng quá mức hay không. Tiếp theo đó là việc theo dõi sát sao các triệu chứng mà Venus đã liệt kê ở trên, nếu thấy triệu chứng nào kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường liên tục, hay nhờ đến sự tư vấn của các bác sĩ chuyên khoa. Cuối cùng là việc thay đổi lối sống lành mạnh và thực hiện nghiêm chỉnh phác đồ chữa trị của bác sĩ.

Mất cân bằng nội tiết tố nữ có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi và bất kỳ giai đoạn nào trong cuộc sống. Do đó, chị em hãy có những hiểu biết nhất định về triệu chứng cũng như những cách phòng ngừa nhất định để có thể đối phó tốt khi gặp phải tình trạng này. Trên đây là những chia sẻ của Venus về chứng mất cân bằng nội tiết tốt. Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn nhiều thông tin hữu ích.

Tham khảo tài liệu hướng dẫn trị liệu hoocmon mãn kinh giúp cân bằng nội tiết

TS. BS Vương Thị Ngọc Lan hiện đang là phó chủ nhiệm bộ môn phụ sản tại Đại học y khoa TP.Hồ Chí Minh. Sở hữu thành tựu đáng nể, đạt được nhiều giải thưởng danh giá trong và ngoài nước. Tiến sĩ Vương Thị Ngọc Lan tự hào là chuyên gia hàng đầu về lĩnh vực sản phụ khoa, chuyên các vấn đề về sức khỏe phụ nữ, đặc biệt là nội tiết tố nữ.

Bình luận về bài viết

Chưa có bình luận nào

Bạn ơi, bài viết hữu ích với bạn chứ? 
X